του Yanis Koussim
(κριτική: Δημήτρης Μπάμπας)
Οι εναρκτήριοι τίτλοι της ταινίας είναι μία ρήση του Αλλάχ για τον “Σατανά που κινείται όπως το αίμα στις φλέβες ανάμεσα στους ανθρώπους”.
Αλγερία. Στις αρχές δεκαετίας του 90. Μια ομάδα αφιονισμένων ενόπλων εισβάλλει μέσα στην νύχτα σε ένα χωριό. Κραυγές τρόμου. Σφαγή και αιματοκύλισμα....
Δύο μέρη συγκροτούν την αφήγηση αυτής της ταινίας από την Αλγερία. Και τα δύο διαδραματίζονται σε διαφορετικές εποχές. Το 1ο μέρος υπό τον τίτλο «Ο εξορκιστής» διαδραματίζεται στο σήμερα. Δύο άντρες, ο ένας, ο σεΐχης, ηλικιωμένος και ιερωμένος, και άλλος στα 40 του, εκτελούν μια τελετή θρησκευτική εξορκισμού: η μιασμένη είναι μία νεαρή γυναίκα.
Η αφήγηση εστιάζει στη σχέση των δύο ανδρών, με το νεότερο να φροντίζει τον ηλικιωμένο, ο οποίος πάσχει από Αλτσχάιμερ -μία σχέση δασκάλου με τον μαθητή. Αυτή η σχέση παρουσιάζεται μέσα σε ένα περιβάλλον διάχυτης βίας στην κοινωνία. Υπάρχει μία σχέση ανάμεσα στα περιστατικά βίας και τον ηλικιωμένο ιερωμένο: μοιάζουν ως αυτές οι εκρήξεις αναίτιας βίας να είναι μια έκφραση του Κακού.
Το 2ομέρος υπό τον τίτλο «Αχμέντ» διαδραματίζεται στις αρχές δεκαετία του 90 -μια ταραχώδη εποχή για την Αλγερία. Είναι ενός υπόγειου εμφυλίου πολέμου που αποτέλεσμά του η ακραία και τυφλή θρησκευτική βία από τους ισλαμιστές εξτρεμιστές. Η επιστροφή ενός άνδρα που πάσχει από αμνησία στο σπίτι του μετά από ατύχημα. Το πρόσωπο του καλυμμένο από τις γάζες. Σε σύγχυση και γεμάτος με απορίες και ερωτηματικά για το ποίος είναι, τι έκανε, ποίο είναι το παρελθόν του. Σ’ αυτό το μέρος η αφήγηση εστιάζει στη σχέση του αμνησιακού με τη νεαρή του γυναίκα, στην οικοδόμηση μιας νέας συζυγικής σχέσης.
Στίχοι από το Κοράνι που απαγγέλλονται ανάποδα. Το Κακό εδώ έχει μία θρησκευτική καταγωγή. Αναμφίβολα πρωτότυπη στην σύλληψή της, όλη η αφήγηση είναι τοποθετημένη μέσα σε ένα θρησκευτικό -μουσουλμανικό θεολογικό πλαίσιο – σε μια πρώτη προσέγγιση συνιστά μια μουσουλμανική εκδοχή του κινηματογραφικού είδους με εξορκιστές. Χρησιμοποιώντας στοιχεία από θρίλερ και ταινία τρόμου, αλλά πάντα με έντονα τα κοινωνικά - θρησκευτικά στοιχεία, η ταινία χαρακτηρίζεται από μια ισχυρή αφήγηση στην οποία ο θεατής καλείται να τοποθετήσει τα κομμάτια στη σωστές θέσεις, να δημιουργήσει τις συνδέσεις, να συμπληρώσει τα κενά για να σχηματίσει την πλήρη εικόνα. Αυτό που σημειώνει η σκηνοθεσία -και νομίζουμε είναι καθοριστικό στην τελική εικόνα της ταινίας- είναι ότι υπάρχει μια αλληλένδετη σχέση ανάμεσα στη βία και το Κακό, σαν αυτό να προέρχεται από την βίαιη έκφραση, από την εκδήλωση της βίας. Ο βίαιος φονταμενταλισμός δεν υπάρχει στα ιερά κείμενα: είναι μία παρανόηση των φανατικών, είναι αυτό που γεννά το Κακό …
La Biennale di Venezia 2025/ Settimana Internazionale della Critica
