(Notes on an Anatomical Imperfection)
της Αλεξάνδρας Ματθαίου
(κριτική: Ζωή- Μυρτώ Ρηγοπούλου)

Στο πολυτελές παραθαλάσσιο θέρετρο όπου εργάζεται, η Ελίζα κάνει ό,τι μπορεί για να είναι ικανοποιημένοι οι πελάτες. Εκτός από το να χαμογελάει, αφού μια μικρή ανατομική ατέλεια την κάνει να δείχνει συνεχώς συνοφρυωμένη. Συχνά, νοιώθει σαν δελφίνι σε στολή καρχαρία και την ενοχλεί o πολύς θόρυβος. Η Ελίζα κάνει διάφορες τέτοιες σκέψεις όταν προσπαθεί ν’ αποφασίσει πώς θέλει να είναι η ζωή της. Προς το παρόν, καμιά ιστορία δεν είναι ακόμα δική της...
Τρυφερό, στενάχωρο κι ανθρωποκεντρικό, εσωτερικό πορτρέτο χαρακτήρα και κριτική κοινωνικής κατάστασης μαζί, με μια δόση σουρεαλισμού κι άλλη μια υποδόριας αισιοδοξίας και χιούμορ, το Free Eliza της Αλεξάνδρας Ματθαίου, βασίζεται όχι σε ένα, αλλά σε δύο έξυπνα ευρήματα τα οποία αναπτύσσει εξαιρετικά ως ουσία πλοκής, αντιστοιχώντας το κυριολεκτικό μ’ επίπεδα συμβολικού και συμπληρώνοντας τις καλοφωτισμένες εικόνες με λέξεις. Η αδυναμία της ηρωίδας να χαμογελά και το χαμόγελο-πλάνη του δελφινιού γίνονται ο καμβάς για μια σειρά από αναντιστοιχίες/παραλληλισμούς φαίνεσθαι-ουσίας, με την ταινία να ξετυλίγεται σαν ένα παιχνίδισμα αλήθειας-ψέματος που παραπέμπει στην ίδια τη λειτουργία του σινεμά – στην οποία και μ’ ένα τρόπο καταλήγει στο τέλος. Η εσωτερική αναζήτηση της ηρωίδας -που έχει χαθεί μέσα στους ρόλους, τις φαντασιώσεις και τις στολές- για μια ταυτότητα που θα της χαρίσει μέλλον γίνεται ταυτόχρονα και κριτική απέναντι σ’ ένα είδος τουρισμού και στις συνθήκες που δημιουργεί στους εργαζόμενούς του – χωρίς να εξομοιώνει, όμως, τους ανθρώπους.  Η Ματθαίου λέει πως κράτησε ως προσέγγιση μια ενδιάμεση στάση ανάμεσα στην πιο πολιτική/ ταξική σειρά White Lotus του Μάικ Γουάιτ και το πιο τρυφερό Somewhere της Σοφίας Κόπολα, διακρίνονται όμως κι απόηχοι του Greek weird wave, των σεναρίων του Ευθύμη Φιλίππου, αλλά και του Animal της Σοφίας Εξάρχου. Η έμφυλη διάσταση ως επίκτητη κοινωνικά τάση των γυναικών να θέλουν να ευχαριστούν υπάρχει ως παράμετρος, χωρίς να υπερτονίζεται. Η όποια αποσπασματικότητα δικαιολογείται απ’ την μικρού μήκους φόρμα, ενώ οι επιρροές -πολλές, όπως κι οι αναφορές- έχουν τόσο καλοχωνευτεί που το στιλ της σκηνοθέτριας διαγράφεται ήδη ως προσωπικό της.
Ο τίτλος μοιάζει με παραλλαγή του Ελευθερώστε το Γουίλι του Γουίνσερ για την προσπάθεια απελευθέρωσης μιας αιχμαλωτισμένης φάλαινας όρκα με την παγίδευση να είναι βασικό θέμα και στο Free Eliza και την απελευθέρωση να μην μπορεί να έρθει παρά μόνο απ’ την ίδια την Ελίζα. Η Γρηγορία Μεθενίτη είναι πολύ καλή στον πρωταγωνιστικό ρόλο, το καλύτερο πλάνο της ταινίας, όμως, το έχει εκείνος ο πλαστικός καρχαρίας, που φουσκώνει ή ξεφουσκώνει μοναχικός δίπλα σ’ ένα ψυγείο. 

Φεστιβάλ Καννών (Quinzaine des cinéastes) 2026