(Τρέξε Λόλα, Τρέξε) 
του Tom Tykwer
(κριτική: Δημήτρης Μπάμπας)

Υπάρχουν κάποιες ταινίες που εκφράζουν (ή αντιπροσωπεύουν) την μουσική πραγματικότητα της εποχής τους με τον πιο σαφή, έντονο και καθαρό τρόπο. Ο Πυρετός το Σαββατόβραδο (1977) π.χ. είναι μια ταινία αντιπροσωπευτική της χορευτικής κουλτούρας, που η μουσική disco διαμόρφωσε. Ή ακόμα ο Ξένοιαστος Καβαλάρης (1969), η ταινία έμβλημα για την εποχή της αμφισβήτησης και για το ροκ της δεκαετίας του 60.
Αυτές οι ταινίες φαίνεται ότι δανείζονται στοιχεία από την κυρίαρχη μουσική τάση της εποχής τους για να δημιουργήσουν το κινηματογραφικό ανάλογο της: Να απεικονίσουν δηλαδή τα ρυθμικά σχήματα και μουσικά μοτίβα που κυριαρχούν, να εκφράσουν τάσεις που επικρατούν στο πολιτισμικό πεδίο.
Αν λοιπόν ένας θεατής αναζητά μια ταινία που εκφράζει την μουσική πραγματικότητα της εποχής μας, τις νεωτερικές της τάσεις, θα πρέπει να ρίξει ένα βλέμμα και στην ταινία Run Lola, Run (ε.τ. Τρέξε Λόλα, Τρέξε) του Γερμανού Tom Tykwer.
Η υπόθεση της; Προσχηματική.
Οι χαρακτήρες της; Ανύπαρκτοι.
Το σκηνοθετικό της ύφος; Αποτελεί δημιουργική αφομοίωση του ύφους των βίντεο κλιπ.
Τι όμως είναι αυτό που κάνει την Λόλα να ξεχωρίζει;
Είναι κυρίως η απεικόνιση και διαχείριση του κοινότυπου σεναριακού υλικού, μ' ένα σύγχρονο τρόπο. Είναι η κινηματογραφική απεικόνιση τάσεων που κυριαρχούν στην pop κουλτούρα της εποχής μας (αλλά και κάτι παραπάνω).
Αφηγούμενος μια ιστορία που η έλλειψη σκηνοθετικής φαντασίας θα μπορούσε να την κάνει άλλη μια τυπική ταινία περιπέτειας -η Λόλα τρέχει να βρει χρήματα για να σώσει τον αγαπημένο της που κινδυνεύει από την Μαφία - , ο σκηνοθέτης αποφάσισε να αρνηθεί τα κλισέ τόσο στον τρόπο που αφηγείται την ιστορία, όσο και στον τρόπο που την σκηνοθετεί. Επαναλαμβάνοντας την ίδια ιστορία τρεις φορές, ο σκηνοθέτης στρέφει την προσοχή -όχι στην εξέλιξη της ιστορίας ή στην κατάληξη της (όλοι είμαστε σίγουροι ότι η Λόλα θα σώσει τον αγαπημένο της)-, αλλά στους ρυθμούς με τους οποίους τα πρόσωπα ( κυρίως η Λόλα) κινούνται στον χώρο.
Επανάληψη και Ρυθμός (ή Replay και Beat), είναι οι δύο έννοιες που αποτελούν τον πυρήνα της σκηνοθετικής άποψης. Η ιστορία, που η ταινία αφηγείται τρεις φορές (και με διαφορετική κάθε φορά κατάληξη), παίζει τον ρόλο ενός μουσικού μοτίβου, μιας μικρής μελωδικής φράσης που συνεχώς, και με ελάχιστες παραλλαγές κάθε φόρα, επαναλαμβάνεται (ένα loop;). Με τον ίδιο τρόπο, η εικόνα της Λόλας που τρέχει μέσα στους δρόμους της πόλης για να προλάβει τις προθεσμίες και να σώσει τον αγαπημένο της, δημιουργεί την ρυθμική βάση πάνω στην οποία η ιστορία αναπτύσσεται. Έτσι η ηχητική υπόκρουση techno μουσικής αποκτά ένα ουσιαστικό λόγο ύπαρξης: δεν αποτελεί μόνο το ηχητικό συμπλήρωμα στον αφηγηματικό ρυθμό της ταινίας, στον εσωτερικό ρυθμό των εικόνων της. Αποτελεί μια γεννήτρια ρυθμών που παράγει τον βασικό ρυθμό της αφήγησης -προσφέρει το beat των εικόνων.
Υποβάλλεται μ' αυτόν τρόπο στον θεατή η αίσθηση (ή μάλλον η παραίσθηση;) της συμμετοχής του σε μια χορευτική τελετουργία, αντίστοιχη και ανάλογη με αυτή που η techno μουσική δημιουργεί: Εδώ ο ρυθμός δεν "ακούγεται" από τα ηχεία ενός club, αλλά από τις εικόνες.
Όμως η ταινία είναι κάτι παραπάνω από μια μαρτυρία της σύγχρονης μουσικής πραγματικότητας: πίσω από τον ρυθμό των εικόνων της, πέρα από την επανάληψη της ίδιας ιστορίας για τρεις φορές, η σκηνοθεσία προχωρά σε κάτι ουσιαστικότερο. Κατορθώνει να συνδέσει στοιχεία της σύγχρονης μουσικής κουλτούρας με μια βαθιά και ανομολόγητη επιθυμία: Την επιθυμία του ανθρώπου να ελέγξει την ροή του χρόνου, να παγώσει την κίνηση της ζωής.
Εδώ βρίσκεται και η γοητεία της ταινίας: είναι η επιθυμία για το σταμάτημα της αέναης ροής του χρόνου, που ο θεατής θα συναντήσει πίσω από την λαμπερή και επικαιρική όψη της ταινίας. Έτσι η δυνατότητα που προσφέρει η σύγχρονη τεχνολογία για αναπαραγωγή της μουσικής εμπειρίας, για την επανάληψη της με μικρές αλλαγές των ίδιων μουσικών φράσεων, συνδέεται με την ανομολόγητη ελπίδα του ανθρώπου να σταματήσει την ροή του χρόνου -να πατήσει ξαφνικά pause και να δώσει replay- να ξαναζήσει με διαφορετικό τρόπο και με διαφορετικό ρυθμό, εμπειρίες της παρελθούσας ζωής του.

Run Lola Run (ε.τ. Τρέξε Λόλα, Τρέξε )
Σκηνοθεσία: Tom Tykwer.
Σενάριο: Tom Tykwer.
Φωτογραφία: Frank Griebe.
Παίζουν: Franka Potente, Moritz Bleibtreu, Herbert Knaup, Nina Petri.
Διάρκεια: 81'

Easy Rider (ε.τ. Ξένοιαστος Καβαλάρης)
Σκηνοθεσία: Dennis Hopper.
Σενάριο: Peter Fonda, Dennis Hopper, Terry Southern.
Φωτογραφία: Laszlo Kovacs.
Παίζουν: Peter Fonda, Dennis Hopper, Antonio Mendoza, Phil Spector, Luana Anders, Sabrina Scharf, Sandy Wyeth, Robert Walker Jr, Michael Pataki, Jack Nicholson.
Διάρκεια: 94'

Saturday Night Fever (ε.τ. Πυρετός το Σαββατόβραδο)
Σκηνοθεσία:. John Badham.
Σενάριο: Norman Wexler βασισμένο σ' ένα άρθρο του Nik Cohn με τον τίτλο "Tribal Rites of the New Saturday Night".
Φωτογραφία: Ralf D. Bode.
Παίζουν: John Travolta, Karen Lynn Gorney, Barry Miller, Joseph Cali, Paul Pape, Donna Pescow.
Διάρκεια: 119'