(Ένας Ποιητής)
του Simon Mesa Soto
(κριτική: Ζωή- Μυρτώ Ρηγοπούλου)

Η ποίηση είναι το πάθος του Όσκαρ Ρεστρέπο και για να της αφοσιωθεί ζει εδώ και χρόνια, τη ζωή του καλλιτέχνη, όπως τη λέει, άνεργος στο σπίτι της μάνας του, περιμένοντας την έμπνευση που θα τον κάνει πάλι, όπως κάποτε στη νιότη του, να διαπρέψει. Προς το παρόν καταναλώνει μπόλικο αλκοόλ, έχει να γράψει ούτε ξέρει από πότε, αμελεί την έφηβη κόρη του και εξοργίζει τόσο τον αδελφό του ώστε να κινδυνεύει να βρεθεί άστεγος. Για να το αποφύγει, δέχεται με βαριά καρδιά μια δουλειά ως καθηγητής σε γυμνάσιο. Εκεί, σύντομα διαπιστώνει πως μια μαθήτριά του, η Γιουρλάντι, έχει πηγαίο ταλέντο στην ποίηση κι αποφασίζει να την βοηθήσει. Θα είναι η νέα του αυτή αποστολή πετυχημένη; Κι είναι άραγε όμοια όλα τα όνειρα των ανθρώπων;
Πηγαίο μοιάζει να είναι και το ταλέντο του Κολομβιανού Simon Mesa Soto καθώς στο Un poeta (A poet), δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του σε σενάριο δικό του, μέσα από έναν ήρωα γουντιαλενικού προφίλ και προεκτάσεων κατορθώνει να πει με τρόπο που να νοιώθουμε πως μας αφορά ένα σωρό πράγματα για την τέχνη, τον καλλιτέχνη και τη ζωή συγκινητικά, κωμικά κι εύστοχα, μ’ έναν εξαιρετικά απλό κι ωραίο τρόπο. Ε, εντάξει και για τα στραβά των καλλιτεχνών, των οικογενειών, των ενώσεων των ποιητών και της κοινωνίας του Μεδεγίν, που κατά σατανική σύμπτωση σαν να μοιάζει λίγο και με τη δική μας.
Η ταινία, που επάξια κέρδισε το βραβείο Επιτροπής του Τμήματος Ένα Κάποιο Βλέμμα του 78ου Φεστιβάλ Καννών βοηθιέται στην αμεσότητα και την γνησιότητά της απ’ το καλοδουλεμένο σενάριο και την γήινη αισθητική της, στην οποία συμβάλλει και το super 16mm φιλμ στο οποίο γυρίστηκε κι οι αναγκαστικά εξαιτίας αυτού λίγες λήψεις των σκηνών της. Χωρισμένη σε τέσσερα μέρη, που εξελίσσονται γραμμικά, η πλοκή ακολουθεί τις κακοτυχίες ενός δύσθυμου, ανεδαφικού loser που θέλει να μεγαλουργήσει στην ποίηση, αλλά αφήνει να γλιστρά μέσα απ’ τα χέρια η ζωή του. Υποτιμώντας ότι του συμβαίνει ως υλικό έμπνευσης, ο Όσκαρ παραμένει στείρος καλλιτεχνικά σε αντίθεση με την νεαρή έφηβη, που όπως κι ο ήρωας στο Πάτερσον του Τζάρμους, κάνει ποίηση την καθημερινότητα κι εμμένει στην «τετριμμένη» θεματολογία της και στα «μικροαστικά» όνειρά της. Τον Πάτερσον, αλλά και τις Υπέροχες μέρες του Βέντερς, ταινία που επίσης βλέπει ποίηση στην καθημερινότητα, θα θυμηθούμε και στη σκηνή της ταινίας που η νεαρή Γιουρλάντι κοιτάει το φως μέσα απ’ τα φύλλα, κάτι που θα κάνει σε μια άλλη σκηνή κι ο Όσκαρ, υποπτευόμενοι ίσως έναν εσκεμμένο φόρο τιμής που δεν είναι, όμως, σίγουρο σε ποιον απευθύνεται. Ο Soto έχει έτσι κι αλλιώς τόσο καλά μεταβολίσει κι εντάξει τις επιρροές του στη δική του ανθρωποκεντρική ματιά κι οπτική, ώστε η ιστορία του θυμίζει μεν αρχικά Νεοϋορκέζους καταθλιπτικούς κι αμερικανικό ανεξάρτητο σινεμά, αλλά πολύ γρήγορα τα προσπερνά όλα αυτά κι αποκτά τη δική της υπόσταση και σημασία. Απόλυτα επιτυχημένη επιλογή ως Όσκαρ, φυσιογνωμικά κι ως απόδοση, ο μη επαγγελματίας ηθοποιός Ubeimar Ríos Gomez, καθηγητής και ποιητής/μουσικός κι ο ίδιος, που εμφανώς δίνει στο ρόλο κάτι κι απ’ την δική του πνοή. Η μίξη επαγγελματιών κι ερασιτεχνών ηθοποιών έχει γενικότερα λειτουργήσει πολύ πετυχημένα εδώ κάνoντας ακόμα πιο αληθοφανή την ντοκιμαντερίστικη ματιά και τους διαλόγους μιας ιστορίας που μπορεί να διαδραματίζεται στο Μεδεγίν, τα νοήματά της, όμως, εύκολα αφορούν κι εμάς και τη δική μας πόρτα. Η ανησυχία κάποια στιγμή μετά τη μέση πως η ταινία το πάει αλλού αποδεικνύεται εντελώς αβάσιμη κι ο θεατής γρήγορα αντιλαμβάνεται -έχοντας εν τω μεταξύ εκτιμήσει και το πώς παρουσιάζει ο σκηνοθέτης το θέμα-, πως ήταν κι αυτό μέρος μιας διαδρομής που μέσα κι απ’ τις στενάχωρες στιγμές μας λέει με χιούμορ πως, ευτυχώς, μπορεί πάντα να γίνει χαρούμενο ένα ποίημα.

Φεστιβάλ Καννών (Un Certain Regard) 2025