(Ο Θεός Ελέφαντας)
του Satyajit Ray
Οι πιστοί ακόλουθοι των αστυνομικών μυθιστορημάτων, όπου ντετέκτιβ όπως ο Ηρακλής Πουαρό και ο Σέρλοκ Χολμς εξιχνιάζουν εγκλήματα με αξιοζήλευτη μεθοδικότητα και οξυδέρκεια, θα βρουν στον «Θεό Ελέφαντα» (1978) όλα τα συστατικά που τους γοητεύουν στις ιστορίες μυστηρίου. Επιπλέον, θα αντλήσουν μεγάλη ικανοποίηση από το έργο ενός σπουδαίου μετρ του παγκόσμιου σινεμά. Ο Σατιατζίτ Ράι επιστρέφει εδώ στις ταινίες μυστηρίου, τέσσερα χρόνια μετά το λιγότερο γνωστό και προβεβλημένο «Χρυσό Κάστρο» (1974).
Ο ιδιωτικός ντετέκτιβ Φελούντα (τον οποίο υποδύεται ο έξοχος Σουμιτρά Τσάτερτζι, εμβληματικός ηθοποιός του Ρέι) βρίσκεται σε διακοπές με τον έφηβο ξάδελφό του. Μαζί, γίνονται μάρτυρες της μυστηριώδους κλοπής ενός αγαλματιδίου του Θεού Ελέφαντα.
Ο Ράι αναπαράγει το απολαυστικό δίδυμο Σέρλοκ Χολμς και Γουότσον με τον δικό του εκλεπτυσμένο τρόπο, διαποτίζοντας την αφήγηση με χιούμορ και γλαφυρότητα. Στο πνεύμα της Άγκαθα Κρίστι και του Άρθουρ Κόναν Ντόιλ, η ταινία γοητεύει πρωτίστως λόγω των εκκεντρικών χαρακτήρων της, όπως ο ψευδοάγιος, ο μπόντιμπιλντερ ή ο πλαδαρός επιχειρηματίας Μανγκανλάλ. Δίπλα στον ντετέκτιβ Φελούντα βρίσκεται ο γραφικά αστείος Τζατάγιου σε ρόλο Γουότσον. Η εξιχνίαση της κλοπής εξελίσσεται με αγωνία και ενδελεχή παρατήρηση, δίχως τις αφηγηματικές «πονηριές» που συναντάμε σε σύγχρονες εκδοχές του είδους, ενώ η ιστορία πλαισιώνεται από όμορφα και φωτογενή πλάνα της ιερής πόλης Βαρανάσι και του ποταμού Γάγγη. Η ταινία είναι επίσης πλούσια σε αναφορές σε κόμικς, όπως οι περιπέτειες του Τεν-Τεν. Δεν θα ήταν υπερβολή να ισχυριστεί κανείς ότι διαθέτει μια λανθάνουσα πινελιά από το βουβό σινεμά του Φουγιάντ, χάρη στους ιδιόρρυθμους, χαριτωμένους χαρακτήρες και το σκηνικό της δαιδαλώδους πόλης με τα σοκάκια και τα σκαλιά που οδηγούν στο ποτάμι.
Μπορεί να μην ανήκει στα κορυφαία αριστουργήματα του Ράι, αλλά παραμένει μια άκρως ενδιαφέρουσα και διασκεδαστική ταινία. Ως συνήθως, η μουσική επένδυση φέρει την υπογραφή του ίδιου του σκηνοθέτη.
Ο ΘΕΟΣ ΕΛΕΦΑΝΤΑΣ, Σατιατζίτ Ράι, Ινδία, 1979
